عفونت مقعدی + علائم و روش های درمان آن

احساس درد، سوزش کلافه کننده یا لمس یک توده غیرعادی در ناحیه نشیمنگاه، نه‌تنها آرامش روزمره را از شما می‌گیرد، بلکه ذهنتان را درگیر هزاران سوال ترسناک می‌کند. بدتر از درد جسمانی، شاید حس خجالت باشد؛ حسی که باعث می‌شود دندان روی جگر بگذارید و به جای مراجعه به پزشک، در سکوت درد بکشید.

شما تنها نیستید و این وضعیت، بن‌بست نیست. عفونت‌ها و مشکلات ناحیه مقعد، جزو شایع‌ترین بیماری‌هایی هستند که روزانه هزاران نفر را درگیر می‌کنند و خوشبختانه در اکثر موارد، راهکارهای درمانی بسیار سریع و قطعی دارند. پنهان کردن بیماری یا ترس از معاینه، تنها فاصله شما را با سلامتی بیشتر می‌کند. وقت آن است که خجالت را کنار بگذارید و با شناخت دقیق ریشه این درد، یکبار برای همیشه پرونده آن را ببندید.

 

عفونت مقعد چیست؟

عفونت مقعدی (Anal Infection) یک اصطلاح کلی است که به هجوم باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها یا انگل‌ها به ناحیه مقعد و رکتوم اشاره دارد. این ناحیه به دلیل وجود باکتری‌های مدفوع و رطوبت، محیطی مستعد برای رشد میکروب‌هاست.

عفونت مقعد

عفونت می‌تواند سطحی باشد (مانند عفونت‌های قارچی پوست اطراف مقعد) و یا بافت‌های عمیق‌تر را درگیر کند (مانند آبسه مقعدی که تجمعی از چرک در زیر پوست است). نکته مهم این است که عفونت مقعدی با شقاق یا هموروئید متفاوت است، هرچند اگر این بیماری‌ها درمان نشوند، می‌توانند خود منجر به عفونت ثانویه شوند.

در وبسایت پزشکی clevelandclinic در خصوص عفونت مقعدی چنین بیان شده:

Anal yeast infections are a common fungal infection caused by a yeast called Candida. Symptoms include an intense itching sensation around your anus called pruritus ani. Treatment includes antifungal creams, ointments or suppositories. You can prevent anal yeast infections by keeping your perianal area clean and dry

عفونت‌های قارچی مقعدی یک عفونت قارچی شایع هستند که توسط قارچی به نام کاندیدا ایجاد می‌شوند. علائم آن شامل احساس خارش شدید در اطراف مقعد است که به آن خارش مقعدی می‌گویند. درمان شامل کرم‌ها، پمادها یا شیاف‌های ضد قارچ است. می‌توانید با تمیز و خشک نگه داشتن ناحیه اطراف مقعد از عفونت‌های قارچی مقعدی جلوگیری کنید.

 

علائم عفونت مقعدی

بدن ما هوشمند است و با ایجاد درد یا تغییرات ظاهری، خبر از وجود یک باکتری یا عامل بیماری‌زا می‌دهد. در ناحیه مقعد، علائم بسته به اینکه عفونت سطحی باشد (مثل قارچ پوستی) یا عمقی (مثل آبسه)، متفاوت ظاهر می‌شوند. گاهی این نشانه‌ها با بیماری‌های ساده‌تری مثل هموروئید اشتباه گرفته می‌شوند، اما شدت و نوع درد در عفونت‌ها معمولاً متمایز است. شناخت دقیق این هشدارها به شما کمک می‌کند تا قبل از پیچیده شدن وضعیت، اقدام کنید.

علائم عفونت مقعد

شایع‌ترین علائمی که بیماران گزارش می‌کنند عبارتند از:

  • درد ناگهانی و مداوم: برخلاف درد لحظه‌ای شقاق (که مثل بریدگی است)، درد عفونت اغلب حالت کوبنده و مبهم دارد و با نشستن یا حرکت کردن بدتر می‌شود.
  • تورم و توده ملتهب: لمس یک برآمدگی سفت، داغ و دردناک در اطراف دهانه مقعد، یکی از بارزترین نشانه‌های آبسه مقعدی (تجمع چرک) است.
  • ترشحات غیرطبیعی: خروج چرک (مایع زرد یا سفید رنگ)، خونآبه یا موکوس از مقعد که ممکن است باعث کثیف شدن لباس زیر شود.
  • خارش و سوزش شدید: احساس خارش مداوم که با خاراندن بدتر می‌شود، معمولا نشان دهنده عفونت‌های قارچی یا انگلی است.
  • تب و لرز: اگر درد مقعد با تب، لرز یا تعریق شبانه همراه شد، یعنی عفونت در حال گسترش در بدن است و نیاز به رسیدگی فوری دارد.
  • مشکلات در دفع: احساس درد شدید هنگام اجابت مزاج یا یبوست (به دلیل ترس از درد) و گاهی احساس پر بودن رکتوم حتی پس از دستشویی رفتن.

 

انواع عفونت مقعد

عفونت در ناحیه نشیمنگاه همیشه یک شکل نیست. پزشکان بر اساس عامل ایجادکننده (باکتری، ویروس یا قارچ) و محل درگیری، این عفونت‌ها را به چند دسته اصلی تقسیم می‌کنند. شناخت نوع عفونت اولین قدم برای انتخاب درمان درست است:

انواع عفونت های مقعدی

۱. آبسه مقعدی

شایع‌ترین نوع عفونت حاد است. زمانی که غدد کوچک داخل مقعد (که وظیفه ترشح مخاط را دارند) مسدود شوند، باکتری‌ها در آنجا گیر افتاده و تکثیر می‌شوند. نتیجه این اتفاق، ایجاد یک حفره پر از چرک است.

  • مشخصه اصلی: دردی شدید و ناگهانی که با نشستن بدتر می‌شود، همراه با یک توده متورم و قرمز در لبه مقعد.

۲. فیستول مقعدی

فیستول معمولا عوارض درمان نشدن آبسه است. وقتی آبسه میترکد یا تخلیه می‌شود، ممکن است یک مجرای تونل مانند غیرطبیعی بین روده و پوست اطراف مقعد باقی بماند. این تونل دائما چرک و عفونت تولید می‌کند.

  • مشخصه اصلی: ترشح مداوم چرک یا خونابه از سوراخی کوچک در کنار مقعد و دردهای عودکننده.

فیستول مقعدی

۳. عفونت‌های قارچی

ناحیه مقعد به دلیل تاریک و مرطوب بودن، محیطی ایده آل برای رشد قارچ‌ها (به‌ویژه کاندیدا) است. مصرف طولانی مدت آنتی بیوتیک‌ها، دیابت یا ضعف سیستم ایمنی می‌تواند تعادل باکتری‌های مفید را به هم زده و باعث رشد قارچ شود.

  • مشخصه اصلی: خارش بسیار شدید و آزاردهنده (سوزش) و قرمزی پوست اطراف مقعد، بدون وجود توده چرکی عمیق.

۴. عفونت‌های مقاربتی (STIs)

رابطه جنسی مقعدی محافظت‌نشده می‌تواند باعث انتقال ویروس‌ها و باکتری‌ها به ناحیه رکتوم شود. مهم‌ترین این عفونت‌ها عبارتند از:

  • زگیل تناسلی (HPV): ضایعات گوشتی و گل کلمی شکل در اطراف یا داخل مقعد.
  • تبخال تناسلی (Herpes): تاول‌های ریز و دردناک که می‌ترکند و زخم می‌شوند.
  • سوزاک و کلامیدیا: عفونت‌های باکتریایی که باعث ترشحات زرد یا سبز رنگ و التهاب رکتوم (پروکتیت) می‌شوند.

۵. عفونت کیست مویی

اگرچه این کیست معمولاً کمی بالاتر از مقعد (روی دنبالچه) ایجاد می‌شود، اما عفونت آن می‌تواند به سمت پایین گسترش یابد. این عفونت ناشی از برگشت مو به داخل پوست و تجمع چرک است.پ

  • مشخصه اصلی: درد و تورم در خط بالای باسن و خروج چرک و مو از سوراخ‌های ریز روی پوست.

 

علل عفونت مقعدی چیست؟ چرا دچار این مشکل می‌شویم؟

شاید برایتان سوال باشد که چرا این ناحیه تا این حد مستعد عفونت است. حقیقت این است که ناحیه مقعد و رکتوم به دلیل دفع مدفوع، به طور طبیعی همواره در معرض میلیاردها باکتری قرار دارد. با این حال، پوست و سیستم ایمنی بدن معمولاً مانع از نفوذ آن‌ها می‌شوند.

علت دچار شدن به عفونت مقعدی

عفونت زمانی رخ می‌دهد که سد دفاعی پوست شکسته شود، مجرای غدد مسدود گردد و یا تعادل طبیعی میکروب‌های این ناحیه به هم بریزد.

شناخت علت دقیق، به پزشک کمک می‌کند تا مناسب‌ترین روش درمان را انتخاب کند. اصلی‌ترین دلایل ابتلا به عفونت مقعد عبارتند از:

۱. مسدود شدن غدد مقعدی (شایع‌ترین علت)

در داخل کانال مقعد، غدد کوچکی وجود دارند که وظیفه‌شان ترشح مخاط برای تسهیل دفع است. اگر دهانه این غدد به هر دلیلی (توسط مدفوع یا مواد خارجی) بسته شود، باکتری‌ها در داخل غده حبس شده و شروع به تکثیر می‌کنند. این اتفاق دقیقاً مانند جوش صورت است، اما در مقیاسی دردناک‌تر که منجر به آبسه مقعدی می‌شود.

۲. زخم‌های مقعدی درمان نشده

هرگونه زخم باز در این ناحیه، دروازه ورود میکروب‌هاست:

  • شقاق (Fissure): پارگی یا ترک خوردگی دیواره مقعد که معمولاً بر اثر یبوست ایجاد می‌شود. اگر این زخم تمیز نماند، به سرعت عفونی می‌شود.
  • هموروئید: در موارد هموروئید ترومبوزه (لخته شده) یا بیرون زده، ممکن است بافت دچار زخم و سپس عفونت ثانویه شود.

۳. بیماری‌های مقاربتی (STIs)

روابط جنسی محافظت نشده یکی از راه‌های اصلی انتقال عفونت به ناحیه مقعد است. ویروس‌ها و باکتری‌هایی مانند HPV (زگیل تناسلی)، هرپس (تبخال)، سوزاک و کلامیدیا می‌توانند باعث التهاب شدید رکتوم (پروکتیت) و عفونت‌های ویروسی دردناک شوند.

بیماری های مقعدی وعفونت

۴. بیماری‌های زمینه‌ای و ضعف ایمنی

برخی افراد به دلیل شرایط خاص بدنشان، بیشتر مستعد عفونت هستند:

  • دیابت: بالا بودن قند خون، محیط را برای رشد باکتری‌ها فراهم کرده و ترمیم زخم را کند می‌کند.
  • بیماری‌های التهابی روده (IBD): بیماری‌هایی مثل کرون و کولیت اولسراتیو باعث التهاب مزمن روده شده و احتمال ایجاد فیستول و آبسه را به شدت افزایش می‌دهند.
  • ضعف سیستم ایمنی: افرادی که شیمی‌درمانی می‌کنند یا به بیماری‌هایی مثل HIV مبتلا هستند.

۵. مشکلات پوستی و قارچی

رطوبت و گرما دوستان صمیمی قارچ‌ها هستند. استفاده مداوم از لباس‌های زیر تنگ و پلاستیکی، تعریق زیاد و خشک نکردن ناحیه پس از شستشو، باعث رشد قارچ (کاندیدا) و عفونت پوستی می‌شود.

همچنین خاراندن شدید پوست (در اثر اگزما یا انگل) می‌تواند باعث ایجاد زخم‌های ریز و ورود باکتری به زیر پوست شود.

 

تشخیص عفونت مقعد توسط پزشک

شاید فکر کنید معاینه ناحیه نشیمنگاه کاری خجالت‌آور یا ترسناک است. این احساس کاملاً طبیعی است، اما باید بدانید که برای یک متخصص کولورکتال یا جراح عمومی، دیدن و بررسی این ناحیه درست مانند معاینه گلو یا گوش توسط پزشک عمومی، یک روال کاملاً عادی و حرفه‌ای است.

تشخیص عفونت مقعد

تشخیص دقیق نوع عفونت (آبسه، فیستول یا قارچ) حیاتی است، زیرا درمان هر کدام متفاوت است. پزشک معمولاً مراحل زیر را برای تشخیص طی می‌کند:

  1. شرح حال و بررسی سوابق: پزشک ابتدا درباره علائم شما (نوع درد، زمان شروع، تب، سابقه بیماری‌هایی مثل دیابت یا کرون) سوال می‌پرسد. صادقانه پاسخ دادن به این سوالات نیمی از مسیر تشخیص است.
  2. معاینه فیزیکی (مشاهده): در بسیاری از موارد، عفونت‌هایی مانند آبسه سطحی یا زگیل تناسلی با یک نگاه دقیق قابل تشخیص هستند. پزشک ناحیه اطراف مقعد را برای دیدن قرمزی، تورم، و توده‌های سفت بررسی می‌کند.
  3. معاینه دیجیتال رکتال (DRE): اگر عفونت در لایه‌های عمیق‌تر باشد، پزشک ممکن است با استفاده از دستکش و ژل روان کننده، به آرامی انگشت خود را وارد کانال مقعد کند. این کار برای بررسی درد در نواحی داخلی و پیدا کردن مسیر فیستول‌ها انجام می‌شود. نگران نباشید، این معاینه معمولاً بسیار کوتاه است. نکته: اگر درد بیمار بسیار شدید باشد (مثلاً در آبسه‌های بزرگ)، پزشک ممکن است از این مرحله صرف‌نظر کند یا آن را به زمان بی‌حسی موکول کند.
  4. آنوسکوپی (Anoscopy): برای دیدن دقیق‌تر داخل کانال مقعد، پزشک از یک لوله کوتاه و چراغدار به نام آنوسکوپ استفاده می‌کند. این وسیله کمک می‌کند تا منشأ عفونت‌های داخلی، پولیپ‌ها یا زخم‌ها دیده شود.
  5. تصویربرداری و آزمایش تکمیلی: در موارد پیچیده (مثل فیستول‌های عمیق یا احتمال بیماری کرون)، معاینه ظاهری کافی نیست. در این شرایط پزشک ممکن است موارد زیر را تجویز کند:
  • سونوگرافی اندوآنال (داخل مقعدی): برای دیدن عمق آبسه و مسیر فیستول.
  • MRI لگن: دقیق‌ترین روش برای نقشه برداری از عفونت‌های پیچیده.
  • کشت نمونه (Swab): برداشتن نمونه از ترشحات برای تشخیص نوع باکتری یا بیماری‌های مقاربتی.

 

روش های درمان عفونت مقعد چیست؟

درمان عفونت مقعدی یک نسخه واحد برای همه نیست. استراتژی درمان کاملا به علت ایجاد عفونت (باکتری، قارچ یا ویروس) و شدت آن بستگی دارد. برای مثال، درمانی که برای یک قارچ پوستی ساده تجویز می‌شود، هیچ تاثیری روی آبسه چرکی ندارد.

درمان عفونت مقعدی

نکته طلایی اینجاست: هرچقدر زودتر اقدام کنید، درمان ساده‌تر و غیرتهاجمی‌تر خواهد بود. در ادامه روش‌های درمانی را به سه دسته اصلی خانگی، دارویی و جراحی تقسیم کرده‌ایم.

۱. درمان‌های خانگی

این روش‌ها عفونت‌های عمیق (مثل آبسه) را درمان نمی‌کنند، اما به‌عنوان درمانی کمکی برای کاهش درد، ورم و تسریع بهبودی معجزه می‌کنند:

  • حمام سیتز: موثرترین روش خانگی در درمان چنین مشکلاتی حمام سیتز است. روزانه ۳ بار و هر بار به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در لگن آب گرم (نه داغ) بنشینید. این کار گردش خون را در ناحیه مقعد بالا برده و به تخلیه طبیعی چرک‌های سطحی کمک می‌کند.
  • رژیم غذایی پرفیبر: یبوست دشمن بهبودی است. با مصرف سبزیجات، میوه و آب فراوان، مدفوع را نرم نگه دارید تا فشار کمتری به ناحیه عفونی وارد شود.
  • خشک نگه داشتن ناحیه: قارچ‌ها و باکتری‌ها عاشق رطوبت هستند. بعد از هر بار شستشو، ناحیه را با دستمال نخی نرم یا باد ملایم سشوار کاملاً خشک کنید.
  • پرهیز از محرک‌ها: از صابون‌های عطری، دستمال توالت زبر یا الکل برای تمیز کردن مقعد استفاده نکنید.

۲. درمان دارویی (تجویز پزشک)

اگر عفونت در مراحل اولیه باشد یا منشأ ویروسی/قارچی داشته باشد، پزشک درمان دارویی را آغاز می‌کند:

دارو برای عفونت در مقعد

  1. آنتی‌بیوتیک‌ها: برای درمان عفونت‌های باکتریایی پوست (سلولیت)، عفونت‌های مقاربتی (مثل سوزاک) یا کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند (دیابتی‌ها)، یک دوره آنتی‌بیوتیک خوراکی (مثل مترونیدازول یا سیپروفلوکساسین) تجویز می‌شود.
  2. پمادهای موضعی:
  • پماد آنتی‌بیوتیک: برای زخم‌های عفونی سطحی.
  • پماد ضدقارچ: مانند کلوتریمازول برای عفونت‌های کاندیدیازیس.
  • پماد هیدروکورتیزون: برای کاهش التهاب و خارش شدید (فقط با دستور پزشک و برای مدت کوتاه).
  • مسکن‌ها: داروهای بدون نسخه مثل استامینوفن یا ایبوپروفن برای کنترل درد و تب.
نام دارو / پمادنوع (قرص/موضعی)کاربرد و خاصیت اصلی
مترونیدازول
(Metronidazole)
قرص خوراکیاصلی‌ترین آنتی‌بیوتیک برای از بین بردن باکتری‌های بی‌هوازی؛ بسیار موثر در درمان آبسه مقعدی و فیستول.
سیپروفلوکساسین
(Ciprofloxacin)
قرص خوراکیآنتی‌بیوتیک قوی که معمولاً همراه با مترونیدازول برای درمان عفونت‌های شدید و پیچیده تجویز می‌شود.
کلوتریمازول
(Clotrimazole)
پماد موضعیبهترین گزینه برای عفونت‌های قارچی (کاندیدا)؛ رفع خارش شدید، سوزش و قرمزی پوست اطراف مقعد.
موپیروسین
(Mupirocin)
پماد موضعیآنتی‌بیوتیک موضعی برای عفونت‌های باکتریایی پوست (سلولیت) و زخم‌های سطحی عفونی شده.
هیدروکورتیزون
(Hydrocortisone)
پماد موضعیکاهش‌دهنده قوی التهاب، تورم و خارش. (توجه: نباید طولانی‌مدت استفاده شود چون پوست را نازک می‌کند).
لیدوکائین
(Lidocaine)
ژل یا پمادبی‌حس‌کننده موضعی؛ فقط برای تسکین موقت درد شدید (درمان‌کننده عفونت نیست).
کو‌آموکسی‌کلاو
(Co-amoxiclav)
قرص خوراکیچرک‌خشک‌کن وسیع‌الطیف برای عفونت‌های عمومی بافت نرم و پیشگیری از گسترش عفونت.

⚠️ هشدار پزشکی: مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها بدون تجویز پزشک می‌تواند باعث مقاوم شدن میکروب‌ها و بدتر شدن عفونت (به‌ویژه عفونت‌های قارچی) شود. این جدول صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است.

۳. درمان جراحی و تخلیه 

اگر تشخیص پزشک آبسه مقعدی یا فیستول باشد، دارو به تنهایی کارساز نیست. ماندن چرک در بدن خطرناک است و باید راهی برای خروج پیدا کند.

  • تخلیه آبسه: این یک عمل ساده و سرپایی است. پزشک با بی‌حسی موضعی، برش کوچکی روی برآمدگی ایجاد می‌کند تا چرک و عفونت کاملاً خارج شود. بیمار بلافاصله پس از تخلیه، احساس راحتی و کاهش چشمگیر درد را تجربه می‌کند.
  • جراحی فیستول: اگر عفونت کهنه شده و به فیستول (تونل چرکی) تبدیل شده باشد، جراحی برای برداشتن مجرا ضروری است. امروزه روش‌های نوین مانند جراحی با لیزر نیز وجود دارند که درد و خونریزی کمتری نسبت به جراحی سنتی دارند.

توجه مهم: هرگز سعی نکنید آبسه یا دمل مقعدی را در خانه با فشار دادن یا سوزن زدن تخلیه کنید. این کار می‌تواند باعث پخش شدن عفونت در خون و عوارض جبران‌ناپذیر شود.

درمان گیاهی عفونت مقعدی

بسیاری از افراد تمایل دارند قبل از مراجعه به پزشک یا در کنار درمان‌های دارویی، از روش‌های طب سنتی استفاده کنند. گیاهان دارویی می‌توانند در کاهش التهاب، سوزش و مبارزه با عفونت‌های سطحی (مثل قارچ) بسیار مؤثر باشند.

درمان های گیاهی

هشدار مهم: روش‌های گیاهی زیر فقط برای تسکین علائم یا درمان عفونت‌های خفیف پوستی مناسب هستند. اگر دچار آبسه (دمل چرکی) هستید، هیچ گیاهی نمی‌تواند چرک را خشک کند و حتماً باید توسط پزشک تخلیه شود.

در اینجا مؤثرترین درمان‌های خانگی و گیاهی را معرفی می‌کنیم:

  1. عسل طبیعی (آنتی‌بیوتیک قدرتمند): عسل، به‌ویژه عسل مانوکا یا عسل‌های خام محلی، خاصیت ضدباکتریایی و ترمیم کنندگی قوی دارد. تحقیقات نشان داده که ترکیب «عسل و روغن زیتون» می‌تواند به بهبود زخم‌های شقاق و کاهش عفونت‌های سطحی کمک کند.
    روش مصرف: مقدار کمی عسل را با چند قطره روغن زیتون مخلوط کرده و به آرامی روی ناحیه تمیز بمالید.
  2. سرکه سیب (ضد قارچ طبیعی): اگر عفونت شما ناشی از قارچ (کاندیدا) یا مخمر باشد، سرکه سیب یکی از بهترین گزینه‌هاست. خاصیت اسیدی سرکه محیط را برای رشد قارچ‌ها نامناسب می‌کند.
    روش مصرف: هرگز سرکه خالص را به پوست نزنید (باعث سوختگی می‌شود). ۲ قاشق غذاخوری سرکه سیب را در یک لیوان آب ولرم حل کنید و با پنبه روی ناحیه بزنید یا نصف فنجان آن را در لگن آب گرم ریخته و در آن بنشینید.
  3. ژل آلوئه‌ورا (تسکین فوری سوزش): آلوئه‌ورا خاصیت خنک کنندگی و ضدالتهابی دارد. اگر ناحیه مقعد قرمز، ملتهب و پرحرارت است، آلوئه‌ورا مثل آب روی آتش عمل می‌کند.
    روش مصرف: ژل تازه گیاه را استخراج کرده و روی ناحیه بمالید. (از ژل‌های صنعتی حاوی الکل یا عطر استفاده نکنید).
  4. روغن درخت چای: این روغن یک ضدعفونی کننده بسیار قوی است که هم با باکتری‌ها و هم با قارچ‌ها مبارزه می‌کند.
    روش مصرف: روغن درخت چای بسیار غلیظ است. حتماً باید ۱ قطره از آن را با یک قاشق روغن نارگیل یا روغن زیتون مخلوط کنید و سپس استفاده نمایید.
  5. روغن نارگیل: روغن نارگیل حاوی اسید لوریک است که خاصیت ضدمیکروبی ملایمی دارد. علاوه بر این، به عنوان یک روان‌کننده و مرطوب کننده عالی، از خشکی و خارش پوست جلوگیری می‌کند.

هشدار!

در اینترنت شایعات زیادی وجود دارد که می‌تواند وضعیت شما را بدتر کند. از انجام موارد زیر جداً خودداری کنید:

  • گذاشتن سیر خام روی زخم: سیر خاصیت آنتی بیوتیکی دارد اما قراردادن مستقیم آن روی پوست حساس مقعد یا داخل آن، می‌تواند باعث سوختگی شدید شیمیایی و تشدید درد شود.
  • استفاده از الکل یا بتادین غلیظ: این مواد بافت‌های در حال ترمیم را خشک کرده و از بین می‌برند.
  • فشار دادن جوش مقعدی: تلاش برای ترکاندن آبسه در خانه خطر پخش شدن عفونت در خون (سپسیس) را به همراه دارد.

 

راه های پیشگیری از عفونت مقعد

همیشه این جمله معروف را شنیده‌ایم که «پیشگیری بهتر از درمان است»، اما در مورد بیماری‌های نشیمنگاهی، پیشگیری یعنی نجات پیدا کردن از روزها درد و جراحی. خبر خوب این است که برای جلوگیری از عفونت مقعد، نیاز به کارهای عجیب و غریب نیست؛ کافیست چند تغییر کوچک اما هوشمندانه در روتین روزانه خود ایجاد کنید تا شانس ابتلا به آبسه و فیستول را به صفر نزدیک کنید.

پیشگیری از عفونت مقعدی

رعایت این ۵ اصل ساده، سلامت ناحیه لگن و مقعد شما را تضمین می‌کند:

۱. یبوست را جدی بگیرید (دشمن شماره یک)!
یبوست باعث سفت شدن مدفوع و فشار شدید هنگام دفع می‌شود. این فشار باعث ایجاد زخم (شقاق) در دیواره مقعد شده و راه را برای ورود باکتری‌ها و عفونت باز می‌کند.

  • راهکار: روزانه حداقل ۸ لیوان آب بنوشید و فیبر (سبزیجات، میوه، نان سبوسدار) را در هر وعده غذایی بگنجانید.

۲. بهداشت را همیشه رعایت کنید!
بسیاری از افراد فکر می‌کنند شستشوی زیاد با صابون‌های قوی تمیزی می‌آورد، اما این کار لایه محافظ پوست را از بین برده و باعث خشکی و ترک خوردن پوست می‌شود.

  • راهکار: ناحیه مقعد را فقط با آب گرم بشویید. اگر نیاز به شوینده دارید، فقط از «شامپو بچه» یا ژل‌های مخصوص بانوان (با pH تنظیم شده) استفاده کنید.

۳. خشک کردن را فراموش نکنید
رطوبت، بهترین دوست قارچ‌ها و باکتری‌هاست. باقی ماندن رطوبت پس از دستشویی در چین‌های پوستی مقعد، محیطی عالی برای عفونت قارچی می‌سازد.

  • راهکار: همیشه پس از شستشو، با دستمال نخی نرم (بدون کشیدن روی پوست) ناحیه را کاملاً خشک کنید.

۴. لباس زیر نخی بپوشید
لباس‌های زیر پلاستیکی، تنگ و چسبان (مثل شلوارهای جین جذب)، اجازه تنفس به پوست نمی‌دهند و باعث تعریق و حبس شدن باکتری‌ها می‌شوند.

  • راهکار: از لباس زیر گشاد و ۱۰۰٪ نخی (کتان) استفاده کنید و آن‌ها را روزانه تعویض نمایید.

۵. رابطه جنسی ایمن
برای جلوگیری از انتقال عفونت‌های مقاربتی (مثل زگیل، سوزاک و ایدز) که باعث التهاب شدید رکتوم می‌شوند، احتیاط شرط عقل است.

  • راهکار: در روابط جنسی مقعدی حتما از کاندوم استفاده کنید و برای جلوگیری از زخم و پارگی، از روان کننده‌های محلول در آب (لوبریکانت) به مقدار کافی استفاده نمایید.

 

سوالات متداول 

  1. آیا عفونت مقعدی خودبه‌خود درمان می‌شود؟
    خیر. برخلاف یک سرماخوردگی ساده، عفونت‌های مقعدی (به‌ویژه آبسه‌ها) با گذر زمان خوب نمی‌شوند. سیستم ایمنی بدن نمی‌تواند چرک محبوس شده را از بین ببرد. عدم درمان سریع معمولاً منجر به پاره شدن آبسه و تبدیل آن به فیستول (تونل چرکی) می‌شود که درمانش دشوارتر است.
  2. برای درمان عفونت مقعد به چه دکتری مراجعه کنیم؟
    بهترین گزینه مراجعه به متخصص جراحی عمومی یا فلوشیپ جراحی کولورکتال (روده و مقعد) است. این متخصصان تجربه کافی برای تشخیص دقیق و انجام جراحی‌های سرپایی ناحیه نشیمنگاه را دارند.
  3. بهترین پماد برای عفونت مقعدی چیست؟
    یک پماد واحد وجود ندارد. اگر عفونت قارچی باشد، پماد کلوتریمازول و اگر باکتریایی باشد پماد موپیروسین یا تتراسایکلین تجویز می‌شود. برای کاهش درد و التهاب نیز گاهی پماد هیدروکورتیزون یا لیدوکائین کاربرد دارد. تذکر: هرگز بدون نسخه پزشک از پمادهای کورتون‌دار قوی استفاده نکنید، زیرا ممکن است عفونت را تشدید کنند.
  4. آیا نشستن در آب نمک یا بتادین برای عفونت مفید است؟
    پزشکان معمولاً توصیه می‌کنند فقط از آب گرم ساده استفاده کنید. استفاده زیاد از بتادین، نمک غلیظ یا مواد ضدعفونی‌کننده قوی می‌تواند بافت‌های ظریف و در حال ترمیم مقعد را بسوزاند و روند بهبودی زخم را کندتر کند.
  5. عوارض درمان نکردن عفونت مقعد چیست؟
    نادیده گرفتن عفونت می‌تواند خطرناک باشد. پخش شدن باکتری در خون (سپسیس)، تخریب بافت‌های عضلانی اطراف مقعد و بی‌اختیاری مدفوع از عوارض جدی آن هستند. در افراد دیابتی، این عفونت می‌تواند به سرعت تهدیدکننده حیات شود (گانگرن فورنیه).
  6. فرق آبسه با هموروئید چیست؟
    هموروئید (بواسیر) تورم رگ‌های خونی است و معمولاً با خونریزی روشن و بیرون‌زدگی همراه است، اما چرک ندارد. آبسه یک توده عفونی پر از چرک است که درد ناگهانی شدید و مداوم ایجاد می‌کند و اغلب همراه با تب است.

 

عفونت مقعدی و ترس از درمان!

عفونت مقعدی، از آبسه‌های دردناک گرفته تا بیماری‌های قارچی و مقاربتی، مشکلی بسیار شایع است که پیر و جوان نمی‌شناسد. تا اینجای مقاله متوجه شدید که این دردها و ترشحات، زنگ هشداری هستند که بدن شما به صدا درآورده است.

شاید مهم‌ترین پیامی که باید از این مطلب به خاطر بسپارید این است: «زمان» در درمان عفونت‌های مقعدی طلاست. هر روزی که درد را تحمل می‌کنید و به امید بهبودی خود به خودی می‌نشینید، احتمال تبدیل شدن یک عفونت ساده به فیستول پیچیده یا آسیب جدی به بافت‌ها بیشتر می‌شود.

به یاد داشته باشید که پزشکان متخصص روزانه با ده‌ها مورد مشابه شما روبرو می‌شوند. برای آن‌ها، معاینه و درمان ناحیه مقعد، درست مانند معاینه گلو یا گوش، یک روال پزشکی کاملاً عادی است. پس شرم و خجالت را کنار بگذارید. با یک مراجعه ساده و تشخیص درست، می‌توانید گاهی با یک نسخه دارویی یا یک جراحی سرپایی ۱۰ دقیقه‌ای، برای همیشه از شر این درد خلاص شوید و به زندگی عادی بازگردید. سلامتی ارزشمندترین دارایی شماست؛ آن را به خاطر ترس یا خجالت به خطر نیندازید.

۵
از ۵
۱ مشارکت کننده